Ta strona używa Cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
x

14 listopada - Dzień Czystego Powietrza

Zanieczyszczenie powietrza jest jednym z najistotniejszych problemów w Polsce. Każdy z nas pragnie dobrego samopoczucia. Powietrze wywiera istotny wpływ na nasze zdrowie. Z każdym oddechem wciągamy do płuc pół litra powietrza. Jego czystość jest bardzo ważna. Polska należy do krajów, których powietrze jest najbrudniejsze. 

Fundacja Ekologiczna ARKA była pierwszą organizacją pozarządową w Polsce, która zaczęła prowadzić edukację ekologiczną na temat zanieczyszczeń powietrza.

Dzień Czystego Powietrza, ustanowiony przez Fundację Ekologiczną ARKA, obchodzimy od 2005 roku. 

Zobacz broszurę 11. Dzień Czystego Powietrza z gotowymi scenariuszami zajęć

Co robić:

Działaj indywidualnie! 

Działaj wspólnie!

  • Polski obywatel z powodu zanieczyszczeń powietrza traci średnio około 9 miesięcy życia.
  • W Polsce największy udział w zanieczyszczeniach powietrza ma niska emisja czyli spaliny samochodowe, dym z kominów pieców centralego ogrzewania w domach jednorodzinnych. Piece te są przestarzałe i nieefektywne. Na dodatek spala się w nich słabej jakości węgiel, muł i odpady, które powiny trafić do recyklingu, a ne do domowego pieca! 
  • W Polsce brakuje norm jakości węgla przeznaczonego do spalania. Nie ma też żadnych standardów emisji dla eksploatowanych kotłów i pieców o mocy poniżej 1 MW ani systemu nadzoru jakości ich produkcji.  
  • W Polsce na 90 % obszaru stężenie PM10 (cząstka pyłu o średnicy 10 mikrometrów lub mniejszej) przekracza normy.

Według raportu Europejskiej Agencji Środowiska (z 2013 r.) sześć polskich miast znajduje się w czołówce miast europejskich, w których powietrze jest najbardziej zanieczyszczone. Wyprzedza nas tylko Bugaria!

Dzieci mają szczególne prawo, by aktywnie obchodzić Dzień Czystego Powietrza. To one, ze względu na mały wzrost, najbardziej wdychają spaliny, a kobiety, które spodziewają się dziecka nie mogą uchronić rozwijającego się w nich życia przed niebezpiecznymi substancjami unoszącymi się w powietrzu.

W grudniu 2015 r. Komisja Europejska pozwała Polskę do Trybunału Sprawiedliwości UE za nieprzestrzeganie unijnych przepisów dotyczących jakości powietrza, bo przez co najmniej pięć ostatnich lat, w tym w roku 2014, dobowe dopuszczalne wartości pyłu zawieszonego w powietrzu (PM10) były stale przekraczane w 35 spośród 46 stref jakości powietrza w Polsce. Ponadto w dziewięciu strefach stale przekraczane były również roczne dopuszczalne wartości.

Zanieczyszczenie pyłem PM10 w Polsce jest spowodowane głównie tzw. niską emisją (czyli emisją ze źródeł o wysokości nieprzekraczającej 40 metrów) z ogrzewania gospodarstw domowych.

KE uznała, że środki legislacyjne i administracyjne podjęte do tej pory w Polsce w celu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza za niewystarczające. Są to: Krajowy Program Ochrony Powietrza (KPOP) i nowelizacja prawa ochrony środowiska  - tzw. poprawka antysmogowa. KPOP to tylko dokument, a ustawa antysmogowa pozostawia decyzję samorządom, niczego im nie narzuca. Żaden z dokumentów nie gwarantuje więc realnej poprawy jakości powietrza.

* * *

Wedle ostatniego raportu WHO (z 2014 r.), każdego roku zanieczyszczone powietrze w Europie kosztuje podatników 1,6 bln dolarów, kalkulowanych jako zewnętrzne koszty zdrowotne. W Polsce koszty te wynoszą 101,8 mld dolarów. Każdego roku z powodu zanieczyszczonego powietrza w konsekwencji przewklekłych chorób układu oddechowego, naczyniowo sercowego czy neurologicznego, ataków serca, zawałów czy udarów umiera przedwcześnie 430 tys. Europejczyków - w tym 45 tys. Polaków.

* * *

Dyrektywa w sprawie krajowych poziomów emisji dla niektórych rodzajów zanieczyszczenia powietrza, tzw. dyrektywa NEC, ustanawia roczne pułapy zanieczyszczeń, które każde państwo członkowskie UE może emitować. Zobowiązuje ona kraje do wyznaczenia limitów dla takich substancji, jak:

  • dwutlenek siarki (SO2)
  • tlenki azotu (NOx) (największą przyczyną dużej liczby przekroczeń NOx są emisje z transportu drogowego)
  • amoniak (NH3) (prawie 95 proc. emisji NH3 pochodzi z rolnictwa)
  • niemetanowe lotne związki organiczne (NMLZO)

Wszystkie cztery zanieczyszczenia uwzględnione w dyrektywie szkodzą zdrowiu ludzkiemu i środowisku, skutkując chorobami układu oddechowego, powodując zakwaszenie gleby i wód powierzchniowych oraz uszkodzenie roślinności.

Dyrektywa określa roczną dopuszczalną wartość stężenia pyłu zawieszonego w powietrzu (40 mikrogramów na metr sześcienny), jak i dobową dopuszczalną wartość stężenia (50 mikrogramów/m3), której nie można przekroczyć więcej niż 35 razy w ciągu roku kalendarzowego.

Mimo że, jak stanowi dyrektywa, po 2010 r. limity te nie powinny już być przekraczane, raport Europejskiej Agencji Środowiska  (EAŚ) wykazał, że przepisy naruszyło aż 10 krajów. Dokument zawiera wstępne dane za 2013 rok i podsumowuje informacje zebrane w latach 2010-2012.

Dziesięć krajów członkowskich przekroczyło w 2013 r. przynajmniej jeden pułap zanieczyszczeń. Niemcy jako jedyne nie stosowały się do przepisów w przypadku aż trzech substancji (NOx, NMLZO i NH3). Po dwa limity przekroczyły takie kraje jak Austria (NOx i NH3), Dania (NMLZO i NH3) oraz Irlandia (NOx i NMLZO). Sześć krajów członkowskich (Austria, Belgia, Francja, Niemcy, Irlandia i Luksemburg) przekraczało poziomy emisji NOx przez cały okres 2010-2013. Największą przyczyną dużej liczby przekroczeń NOx są emisje z transportu drogowego, przy czym pojazdy z napędem diesla wytwarzają więcej NOx niż pojazdy z silnikiem benzynowym. Z raportu EAŚ wynika również, że sześć krajów członkowskich ma problemy z limitami NH3. W analizowanym okresie naruszyły je takie kraje, jak Austria, Dania, Finlandia, Niemcy, Holandia i Hiszpania. Prawie 95 proc. emisji NH3 pochodzi z rolnictwa – źródłem jest tu użycie nawozów sztucznych i odchody zwierzęce. Począwszy od 1990 r. emisje tego związku obniżały się, ale nie w takim stopniu, jak emisje innych substancji objętych dyrektywą NEC . Pułap dla emisji SO2 nie został w badanym okresie przekroczony przez żaden z krajów członkowskich.

 

Relacje: ​2006  / 2007  / 2008  / 2009  / 2010 / 2011 / 2014 / 2015

 

Galeria zdjęć

1% Rower pomaga
Kup deske
Rower pomaga
365 reklamowek smieci
Mobilne Centrum Edukacji Ekologicznej
Nfos
Dofinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
Niniejszy materiał został opublikowany dzięki dofinansowaniu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Za jego treść odpowiada wyłącznie Fundacja Ekologiczna Arka.

Jesteśmy na Facebooku

Copyright © 2014 Fundacja Arka